RARE II — Roman Çocuklar için Okul Öncesi ve İlkokul Eğitim Desteği
Her Çocuk Okula Güvenle Başlamayı Hak Eder
Edirne’de okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarla; güven, oyun, öğrenme, aile desteği ve kurumlar arası iş birliği üzerine kurulu bir eğitim modeli geliştiriyoruz.
Sorunun Köklerini Erken Yaşlarda Aradık
Hikâyemiz, daha ileri sınıflara gelmiş olmasına rağmen temel okuma-yazma becerilerinde zorlanan çocukları fark etmemizle başladı.
Çocuklarla ve öğretmenlerle konuştukça, sorunun yalnızca okul sıralarında değil, çok daha erken yaşlarda başladığını gördük. Bazı çocuklar okulun diline, düzenine ve sosyal ortamına yeterince hazırlanamadan eğitime başlıyordu.
Maddi güçlükler, okul öncesine erişememe, evde öğrenme alanının sınırlı olması, ayrımcılık ve kurumlara ulaşmakta yaşanan zorluklar birbirini besliyordu. Bu koşullarda en az söz hakkı olanlar ise çocuklardı.
Bu nedenle işe yalnızca ders anlatmakla değil, güven kurmakla başladık. Oyuncak Kütüphanesinde çocukların oyun oynayabildiği, kendini ifade edebildiği; kendilerini rahat ve güvende hissedebileceği bir alan oluşturduk.
Değişim bazen büyük bir sınav sonucunda değil, küçük bir davranışta görünür oldu: bir çocuğun evde annesine ellerin nasıl yıkanacağını göstermesinde, daha önce konuşmayan bir çocuğun gülümseyerek gruba katılmasında veya bir ailenin ilk kez çocuğunun geleceği için meslek hayali kurmasında.
Eşit sayıda masa, kitap veya teknik ekipman tek başına eğitimde eşitlik yaratmıyor. Çocukların nitelikli eğitime, birebir ilgiye, güvenilir yetişkinlere ve kendilerini ait hissedebilecekleri alanlara ihtiyacı var.
Eğitimde Eşit Bir Başlangıç İçin
Sorun nedir?
Roman çocuklar, eğitim hayatlarının ilk yıllarında okul öncesi eğitime erişim, ilkokula kayıt ve düzenli devam konusunda çeşitli engellerle karşılaşmaktadır. Bu engeller yalnızca bireysel ders desteğiyle aşılamayacak kadar çok yönlüdür.
Proje neden gerekli?
Eğitimin ilk yılları, bir çocuğun okula uyumu ve aidiyeti için belirleyicidir. Bu dönemde sunulan bütüncül destek, çocuğun okula bağlanmasını ve öğrenmeye iyi bir başlangıç yapmasını sağlar.
Yaklaşımımız
Proje; Roman çocukların kaliteli okul öncesi ve ilkokul eğitimine erişimini güçlendirmeyi, ilkokula geçişlerini kolaylaştırmayı, okula devamlarını desteklemeyi ve ailelerin eğitim sürecine katılımını artırmayı amaçlar. Çocuk, aile, okul, mahalle ve kamu kurumları arasında çalışan bütüncül bir sosyal-eğitsel destek mekanizması kurulur.
Sürdürülebilirlik
Edirne Belediyesi tarafından yeni bir alan tahsis edilmiş; bu alanın uzun vadeli, sürdürülebilir bir yerel eğitim merkezi olarak kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Amaç, Edirne’de geliştirilen yaklaşımın kalıcı hâle gelmesi ve başka yerel yönetimlere aktarılabilmesidir.
2023–2026 · Üç Yıllık Yolculuk
Her yıl 40 okul öncesi ve 40 ilkokul öğrencisi olmak üzere toplam 240 çocuğun eğitim yolculuğuna eşlik ettik. Her sayı ayrı bir merakı, güven ilişkisini, aileyi ve geleceği temsil ediyor.
Üç yılda ulaşılan toplam (her yıl 80)
Okula hazırlık, oyun ve dil gelişimi
Okula uyum, devam ve temel öğrenme
Ailelerle birlikte yürütülen çalışmalar
Yıllara ve eğitim kademesine göre çocuklar
Çocukların cinsiyet dağılımı (üç yıllık)
Ailelerle birlikte: ebeveyn katılım kayıtları
Çocuğun Yanında, Ailenin Yanında
Okul Öncesi Destek
Dil gelişimi, renk-şekil-sayı çalışmaları, okuma-yazmaya hazırlık, ince motor beceriler, öz bakım, hijyen ve duygu tanıma.
İlkokul Desteği
Ses-harf ilişkisi, heceleme, okuma, yazılı ifade, temel matematik, ödev desteği ve okula uyum.
Oyuncak Kütüphanesi
Çocukların oynadığı, öğrendiği, sosyalleştiği ve kendini güvende hissettiği kapsayıcı bir öğrenme alanı.
Aile ve Hane Çalışmaları
Düzenli ev ziyaretleri, ebeveyn görüşmeleri, evde uygulanabilir öğrenme yöntemleri ve okula geçiş rehberliği.
Mentörlük ve Gönüllülük
Çocukla güven ilişkisi kurma, gelişimi izleme, devamsızlık takibi ve okul–aile–kurum arasında bağ kurma.
Kurumsal İş Birlikleri
Okullar, belediye ve kamu kurumlarıyla düzenli devam, sağlık ihtiyaçları ve sürdürülebilir yerel mekanizmalar için iş birliği.
Öğrenme Evde Devam Ediyor
Çocukların eğitim yolculuğu yalnızca okulda başlamaz ve okulda bitmez. Aile ziyaretleri, ebeveyn görüşmeleri ve evde uygulanabilir öğrenme yöntemleriyle çocukların gelişimini ailelerle birlikte destekliyoruz. Aileler, projenin dolaylı paydaşı değil; temel ortağıdır.
Ailelerle Birlikte
- Düzenli hane ve aile ziyaretleri
- Okul öncesi eğitimin ve ilkokula geçişin önemi hakkında rehberlik
- Evde öğrenmeyi destekleyecek basit ve uygulanabilir yöntemler
- Öğretmen, okul ve aile arasında iletişim kurulması
- İhtiyaç hâlinde kamu kurumlarına yönlendirme
Ailelerde gözlemlenen değişim
Projenin değişimi yalnızca sınıfta veya Oyuncak Kütüphanesinde kalmadı. Çocuklar öğrendiklerini eve taşıdı; aileler çocuklarının becerilerini, merakını ve gelişimini daha yakından görmeye başladı. Başlangıçta çocuğunun eğitim geleceğine dair umudu zayıf olan bazı ebeveynler, zaman içinde çocukları için yeni hayaller kurmaya başladı.
Bakım ve eğitim sorumluluğu yalnızca annelere ait değildir; babaların ve diğer bakım verenlerin katılımı da desteklenmektedir.
Sayıların Ardındaki Değişim
Değişim çoğu zaman büyük bir sınav sonucunda değil, küçük ama anlamlı davranışlarda görünür oldu.
Öğrenme evin içine taşındığında
Oyuncak Kütüphanesinde el yıkama adımlarını öğrenen çocuklar, aynı yöntemi evde anne ve babalarına göstermeye başladı. Küçük bir hijyen etkinliği, çocuğun yalnızca bilgi alan değil, bilgisini ailesiyle paylaşan aktif bir özne olduğunu gösterdi.
Güvenin başladığı yer
Bazı çocuklar ilk geldiklerinde konuşmakta, gruba katılmakta veya yetişkinlerle ilişki kurmakta zorlanıyordu. Ekip, hızlı sonuç beklemek yerine onları gözlemledi, sınırlarına saygı gösterdi ve güvenin zaman içinde kurulmasına alan açtı.
Ailenin hayali değiştiğinde
Çocukların öğrenme ve gelişimini gören bazı aileler, başlangıçtaki umutsuzluğun yerine gelecek hayalleri kurmaya başladı. Eğitim desteğinin etkisi yalnızca çocuğun becerisinde değil, ailenin çocuğa dair beklentisinde de görünür oldu.
Sahadan Sesler
Eşitlik, Aynı Binadan Fazlasıdır
Eğitimde eşitlik, yalnızca okul binalarında aynı ekipmanın bulunması değildir. Eşitlik; her çocuğun nitelikli eğitime, birebir ilgiye, güvenilir bir yetişkinle ilişki kurmaya, kendini ifade etmeye ve öğrenme sürecine ait hissetmeye erişebilmesidir.
Bu hikâyenin daha fazla çocuğa ulaşmasına yardımcı olun.
Çalışmayı paylaşın, eğitimde eşitliği gündemde tutun ve bu modelin yaygınlaştırılmasını destekleyin.
Küçük Adımlar, Büyük Engeller
Küçük Adımlar, Büyük Engeller; Roman Gençlik Derneğinin Edirne’deki 2023–2026 saha deneyiminden — aile görüşmeleri, okul ziyaretleri, mentörlük ve devamsızlık izleme çalışmalarından — geliştirilmiştir. Belge; okul öncesi eğitime erişimi, ilkokula geçişi, düzenli okul devamını, aile–okul iletişimini, mentörlüğü, Oyuncak Kütüphanesini ve çocukların sosyal-duygusal ihtiyaçlarını birlikte ele alan Bütünleşik Erken Eğitim Destek Modelini önerir. Edirne’de 12 aylık bir deneme uygulaması ve olumlu bağımsız değerlendirmeye bağlı olarak 36 aylık aşamalı bir yaygınlaştırma önerilmektedir.
- Hazırlayan
- Roman Gençlik Derneği, Edirne
- Ortak · Destekçi
- Roma Education Fund (REF)
- Fon
- Avrupa Birliği
- Yayın
- Haziran 2026
Ulaşmaktan Kalıcılaştırmaya
Proje, 2023–2024, 2024–2025 ve 2025–2026 eğitim yıllarını kapsayan, giderek derinleşen bir çalışma olarak gelişmiştir.
Ulaşmak ve güven kurmak
- Mahalle ve ev ziyaretleriyle çocuk ve ailelere ulaşma
- Eğitim ihtiyaçlarının ve engellerin belirlenmesi
- Ailelerle güven ilişkisi kurulması
- Yerel kurumlarla ilk bağlantıların oluşturulması
Düzenli ve bütüncül destek sunmak
- Oyuncak Kütüphanesi ve eğitim destek çalışmaları
- Mentörlük, devamsızlık takibi ve aile görüşmeleri
- Okul iş birlikleri ve sosyal-duygusal gelişim
- Mentör ve gönüllülerin kapasitesinin geliştirilmesi
Kalıcılaştırmak ve politikaya taşımak
- Edirne Belediyesi tarafından tahsis edilen yeni alan
- Yerel politika diyaloğu ve savunuculuk
- Ebeveyn katılımının güçlendirilmesi
- Edirne yaklaşımının aktarılabilir hâle getirilmesi
Bu Çalışma Birlikte Mümkün
Avrupa Birliği / DG ENEST
Finansman.
Roma Education Fund — REF
Bölgesel program ortaklığı ve uygulama yapısı.
Roman Gençlik Derneği
Türkiye’deki yerel uygulayıcı ve site içeriğinden sorumlu kuruluş.
Yerel Paydaşlar
Edirne Belediyesi, İl Millî Eğitim Müdürlüğü, okullar ve kamu kurumları.
Bu proje, DG ENEST tarafından finanse edilen ve REF ortaklığında uygulanan “Batı Balkanlar ve Türkiye’de Roman Öğrenciler için Eğitim Desteği ve Fırsatlarının Artırılması: Roman Eğitimi için AB Bölgesel Eylemi (RARE) Faz II” programının bir parçasıdır.
Projeye Ulaşın
Proje faaliyetleri, iş birliği ve gönüllülük için Roman Gençlik Derneği ile iletişime geçebilirsiniz.